۱. فین کردن شدید و دست‌کاری عمقی داخل بینی

احساس گرفتگی در روزهای اول شایع است و ممکن است به تورم، ترشحات خشک‌شده یا وجود اسپلینت داخلی مربوط باشد. برای کمک به باز شدن راه هوایی، داخل بینی را به‌طور مکرر با سرم شست‌وشو و مطابق روش آموزش‌داده‌شده در مطب تمیز کنید. شست‌وشو باید ملایم و بدون فشار زیاد باشد.

از فین کردن شدید، کندن دلمه‌ها و وارد کردن عمقی گوش‌پاک‌کن به داخل بینی خودداری کنید. استفاده از گوش‌پاک‌کن فقط برای تمیز کردن ملایم و سطحی روی بخیه‌ها و اطراف آن‌ها، طبق آموزش مطب، مجاز است.

اگر درباره روش شست‌وشو یا تمیز کردن بخیه‌ها سؤال دارید، با دستیار مطب تماس بگیرید.

۲. عطسه با دهان بسته و گرفتن بینی هنگام عطسه

اگر نیاز به عطسه دارید، دهان خود را باز بگذارید و بینی را با انگشت نگیرید. حبس کردن عطسه با بستن هم‌زمان دهان و بینی، فشار را به ناحیه جراحی منتقل می‌کند.

برای کاهش تحریک بینی، از دود، گردوغبار و بوهای تند فاصله بگیرید. اگر عطسه‌های مکرر یا حساسیت دارید، درباره درمان مناسب با پزشک هماهنگ کنید.

۳. ورزش سنگین، بلند کردن بار و فعالیت‌های همراه با خطر ضربه

بازگشت زودهنگام به بدنسازی، دویدن یا فعالیت‌های پرفشار می‌تواند احتمال خونریزی و افزایش تورم را بیشتر کند. بلند کردن خرید سنگین، جابه‌جایی وسایل خانه و بغل کردن کودک نیز ممکن است فشار قابل‌توجهی ایجاد کند.

در روزهای ابتدایی از خم شدن طولانی و قرار گرفتن سر پایین‌تر از بدن خودداری کنید و برای برداشتن وسایل از زمین کمک بگیرید.

در برنامه مراقبتی این مطب، ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی ورزشی از یک ماه پس از عمل و ورزش‌های سنگین از دو ماه پس از عمل، با تأیید جراح و به‌صورت تدریجی، قابل شروع هستند.

این محدودیت به معنی بی‌حرکتی کامل نیست؛ راه رفتن آرام و کوتاه در منزل، پس از رفع سرگیجه و متناسب با وضعیت عمومی، با پیاده‌روی ورزشی تفاوت دارد.

از ورزش‌های برخوردی و فعالیت‌هایی که احتمال ضربه و آسیب به بینی دارند پرهیز کنید. رسیدن به زمان شروع ورزش سنگین به معنی مجاز شدن ورزش‌های برخوردی نیست؛ محافظت از بینی در برابر ضربه همچنان ضروری است.

۴. خوابیدن روی صورت و وارد کردن فشار به بینی

در دوره ابتدایی، به پشت بخوابید و هنگام استراحت سر را کمی بالاتر از بدن قرار دهید. خوابیدن روی شکم یا قرار دادن صورت روی بالش می‌تواند به بینی فشار وارد کند.

اگر هنگام خواب زیاد جابه‌جا می‌شوید، قرار دادن بالش در دو طرف بدن ممکن است به حفظ وضعیت کمک کند. بالا آوردن سر نباید باعث خم شدن شدید گردن یا درد شود.

هدف این مراقبت، جلوگیری از فشار و ضربه است. اگر یک‌بار در خواب تغییر وضعیت دادید، بدون مشاهده علامت غیرعادی نباید نتیجه بگیرید که فرم بینی آسیب دیده است.

۵. استفاده از عینک بعد از جراحی بینی

طبق دستور مراقبتی این مطب، تا زمانی که قالب روی بینی قرار دارد، استفاده از عینک سبک با تأیید جراح و به شرط قرار گرفتن صحیح روی قالب و وارد نشدن فشار به بینی مجاز است.

پس از برداشتن قالب، به مدت سه هفته از قرار دادن مستقیم عینک روی بینی خودداری کنید. در این مدت می‌توانید از نگهدارنده عینک یا اتصال عینک به پیشانی با چسب استفاده کنید. لنز تماسی نیز در صورت مناسب بودن شرایط چشم می‌تواند جایگزین موقت باشد.

از یک ماه پس از جراحی، به شرط سپری شدن سه هفته از برداشتن قالب، استفاده از عینک سبک و راحت، با تأیید جراح و بدون ایجاد فشار یا درد، مجاز است. بسته به تغییرات استخوانی و روند ترمیم، ممکن است محدودیت طولانی‌تری برای شما لازم باشد.

۶. خیس کردن اسپلینت و دست‌کاری پانسمان

تا زمانی که اسپلینت یا قالب خارجی روی بینی قرار دارد، از خیس شدن و شل شدن آن جلوگیری کنید. دوش مستقیم روی صورت و دست‌کاری لبه‌های اسپلینت مناسب نیست.

زمان و روش حمام کردن را از مطب بپرسید. در صورت اجازه استحمام، مراقب باشید آب مستقیماً به صورت و پانسمان برخورد نکند.

اگر اسپلینت خیس شد، شل شد یا از جای خود حرکت کرد، برای تنظیم آن به بینی فشار ندهید؛ با دستیار مطب تماس بگیرید.

۷. مصرف خودسرانه دارو و مکمل

داروهای پس از عمل را طبق نسخه مصرف کنید. در ده روز نخست، از مصرف خودسرانه آسپرین، بروفن و مسکن‌های مشابه، همچنین مکمل‌های گیاهیِ افزایش‌دهنده خطر خونریزی، خودداری کنید.

در برنامه دارویی این مطب، مسکن مجاز فقط استامینوفن کدئین، آن هم صرفاً طبق نسخه و مقدار تجویزشده برای شماست.

داروهای بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری قلبی، تیروئید، صرع و دیگر بیماری‌های مهم نباید خودسرانه قطع شوند و باید طبق برنامه پزشک ادامه یابند. درباره داروهای رقیق‌کننده خون، از جمله آسپرین تجویزشده برای بیماری قلبی، زمان قطع، ادامه یا شروع مجدد باید با هماهنگی جراح و پزشک معالج مشخص شود.

۸. سیگار، قلیان و فرآورده‌های نیکوتین‌دار

سیگار و فرآورده‌های نیکوتین‌دار می‌توانند روند ترمیم را مختل کنند. قلیان و ویپ نیز جایگزین بی‌خطر سیگار در دوره بهبود نیستند. دود همچنین ممکن است بینی و گلو را تحریک و سرفه ایجاد کند.

مدت پرهیز از این مواد را با جراح هماهنگ کنید و در فضای بسته‌ای که دیگران سیگار یا قلیان می‌کشند نمانید. اگر برای ترک از فرآورده نیکوتین‌دار استفاده می‌کنید، آن را به جراح اطلاع دهید.

۹. مصرف الکل و تنها ماندن پس از بیهوشی

پس از بیهوشی عمومی، هوشیاری ظاهری لزوماً به معنای برطرف شدن کامل اثر داروها نیست. در ۲۴ ساعت نخست، یک فرد بزرگسال مسئول باید همراه شما باشد.

در این مدت، همراه بیمار باید مراقب وضعیت تنفس و هوشیاری او باشد و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، بلافاصله کادر درمان را مطلع کند. کند شدن یا دشواری تنفس، کبودی لب‌ها یا دشواری بیدار کردن بیمار نیازمند اقدام اورژانسی است.

در ۲۴ ساعت نخست الکل مصرف نکنید. هنگام استفاده از داروهای خواب‌آور یا مسکن‌هایی مانند استامینوفن کدئین نیز مصرف الکل می‌تواند خطرناک باشد.

۱۰. رانندگی زودهنگام

برای بازگشت به رانندگی عجله نکنید. حداقل در ۲۴ ساعت نخست پس از بیهوشی رانندگی ممنوع است؛ پس از جراحی بینی نیز ممکن است لازم باشد چند روز صبر کنید.

شروع مجدد رانندگی فقط به تعداد روزهای گذشته وابسته نیست. باید دید کافی، تمرکز مناسب و توان واکنش سریع داشته باشید و دچار سرگیجه نباشید. هنگام مصرف مسکن‌های خواب‌آور رانندگی نکنید. برای روز ترخیص و مراجعه نخست به مطب، همراه و وسیله رفت‌وآمد در نظر بگیرید.

۱۱. آفتاب مستقیم و بی‌توجهی به محافظت از پوست

سعی کنید از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آفتاب مستقیم پرهیز کنید. پس از کشیدن بخیه‌ها و ترمیم کامل و بسته شدن پوست محل زخم، ضدآفتاب را به‌آرامی و بدون فشار روی محل بخیه‌ها بزنید.

کلاه لبه‌دار نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد؛ اما عینک آفتابی باید مطابق محدودیت‌های گفته‌شده در بخش عینک استفاده شود.

آیا حرف زدن و خندیدن بعد از عمل بینی ممنوع است؟

تا زمان کشیدن بخیه‌ها، بهتر است از حرف زدن طولانی و خندیدن زیاد پرهیز کنید تا محل بخیه‌ها دچار کشش نشود.

حرف زدن معمولی به معنی آسیب به بینی نیست و نیازی به سکوت کامل ندارید. لبخند کوتاه یا خمیازه ناخواسته به‌تنهایی نشانه خراب شدن نتیجه جراحی نیست.

چه غذاهایی بعد از جراحی بینی ممنوع است؟

در چند روز ابتدایی پس از جراحی بینی، بهتر است از غذاهای نرم استفاده کنید. غذاها بهتر است کم‌نمک و بدون ادویه فراوان، به‌ویژه ادویه‌های تند، باشند؛ ادویه تند در بعضی افراد می‌تواند باعث تحریک بینی و گلو شود.

به‌اندازه کافی مایعات بنوشید و تغذیه متعادل داشته باشید. حذف بی‌دلیل گروه‌های غذایی یا جایگزین کردن وعده‌ها با آبمیوه و مکمل مناسب نیست. اگر بیماری زمینه‌ای یا محدودیت غذایی دارید، برنامه تغذیه باید با آن هماهنگ باشد.

جدول راهنمای محدودیت‌های بعد از جراحی بینی

این جدول جایگزین دستور ترخیص یا معاینه بعد از عمل نیست.

چه علائمی نیاز به تماس با مطب یا مراجعه به اورژانس بیمارستان دارند؟

در صورت تب بالاتر از ۳۸٫۵ درجه سانتی‌گراد، درد شدید یا رو به افزایش، خونریزی قابل‌توجه یا هر علامت نگران‌کننده دیگر، با دستیار مطب تماس بگیرید یا به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید. برای گزارش علائم نگران‌کننده، لازم نیست منتظر بالا رفتن تب بمانید.

در صورت تنگی نفس، اختلال دید، کاهش هوشیاری یا خونریزی شدید و مداوم، مراجعه فوری به اورژانس لازم است.